Rendement · 1 van 6
Zo berekent u het rendement van uw portefeuille in Excel
Veel beleggers houden hun portefeuille bij in Excel. Dat is een goede gewoonte, maar de formule die bijna iedereen gebruikt om het rendement te berekenen, gaat mis zodra er geld in- of uitgaat. We laten u zien hoe het wel moet, met een voorbeeld dat u kunt overnemen: het eenvoudige rendement, het geldgewogen rendement met de functie IR.SCHEMA en het tijdgewogen rendement (TWR).
6 min leestijd
In het kort
- Als u geen geld stort of opneemt, is het eenvoudige rendement, =(huidige waarde - ingelegd)/ingelegd, correct en hebt u niets anders nodig.
- Met stortingen of opnames is het eenvoudige rendement niet meer betrouwbaar, omdat het een euro die het hele jaar belegd was gelijk behandelt aan een euro die vorige week binnenkwam.
- Wilt u weten wat uw geld heeft verdiend, gebruik dan de Excel-functie IR.SCHEMA: die houdt rekening met de datum van elke beweging en geeft een rendement per jaar.
- Om u met een fonds of index te vergelijken, berekent u het TWR: het rendement van elke deelperiode tussen twee bewegingen, aan elkaar gekoppeld.
De gebruikelijke formule: eenvoudig rendement
Het eenvoudige rendement vergelijkt wat uw portefeuille waard is met wat u erin hebt gestoken. Staat in cel B1 wat u hebt ingelegd en in B2 wat het vandaag waard is, dan is de formule =(B2-B1)/B1, opgemaakt als percentage.
Legde u € 10.000 in en hebt u vandaag € 11.000, dan hebt u 10% verdiend. Zolang u geen geld verplaatst, klopt dat cijfer en hebt u niets anders nodig.
Waarom stortingen het in de war sturen
Het probleem begint bij de tweede storting. De formule behandelt een euro die het hele jaar belegd was hetzelfde als een euro die vorige week binnenkwam, en het cijfer zegt niets duidelijks meer.
Kijk naar het voorbeeld in de tabel. Op 1 januari 2025 legt u € 10.000 in. Op 1 juli is de portefeuille € 10.800 waard en stort u nog eens € 5.000. Op 31 december is ze € 16.500 waard. U hebt € 15.000 ingelegd en hebt € 16.500, dus het eenvoudige rendement zegt 10%. Maar die € 5.000 was maar een half jaar belegd, en dus valt die 10% te laag uit. Bij een opname kan de fout de andere kant op gaan.
| Rij | A: Datum | B: Kasstroom (€) | C: Waarde vóór de beweging (€) |
|---|---|---|---|
| 2 | 01-01-2025 | -10.000 | 0 |
| 3 | 01-07-2025 | -5.000 | 10.800 |
| 4 | 31-12-2025 | 16.500 | 16.500 |
Geldgewogen rendement in Excel: de functie IR.SCHEMA
Het geldgewogen rendement (ook intern rendement genoemd) houdt rekening met wanneer elke euro erin ging en eruit kwam. Excel berekent het met IR.SCHEMA, dat bewegingen op onregelmatige data aankan. De gewone functie IR gaat ervan uit dat alle periodes even lang zijn, en zo werkt een echte portefeuille niet.
Maak twee kolommen: in A de data, in B de bewegingen bekeken vanuit uw eigen portemonnee. Wat u inlegt is negatief, wat u opneemt positief, en in de laatste rij komt de huidige waarde van de portefeuille als positief getal, alsof u die dag alles verkoopt.
Typ met de gegevens uit de tabel =IR.SCHEMA(B2:B4;A2:A4). Het resultaat is 12,1%, en het is een jaarcijfer: de functie geeft altijd een rendement per jaar. Scheidt uw Excel de argumenten met komma's in plaats van puntkomma's, gebruik dan komma's.
Het TWR: koppel de deelperiodes
Het tijdgewogen rendement beantwoordt een andere vraag: hoe deden uw beleggingen het, los van wanneer u geld bijstortte? Om het te berekenen hebt u één gegeven meer nodig: de waarde van de portefeuille vlak vóór elke beweging (kolom C).
Elke beweging sluit een deelperiode af. Eerste deelperiode: van € 10.000 naar € 10.800, een winst van 8%. Tweede deelperiode: die begint met € 10.800 plus de nieuwe € 5.000, dus € 15.800, en eindigt op € 16.500, een winst van 4,43%. Het TWR koppelt de twee aan elkaar: =(1+8%)*(1+4,43%)-1, en dat geeft 12,8%.
Waarom drie verschillende cijfers voor dezelfde portefeuille? Het eenvoudige rendement (10%) negeert de tijd. Het geldgewogen rendement (12,1%) meet wat uw geld verdiende, met zijn data. Het TWR (12,8%) meet uw strategie, en dat is het cijfer om u met een fonds of index te vergelijken. Hier ligt het TWR boven het geldgewogen rendement, omdat u bijstortte vlak voor de zwakkere deelperiode.
Uw blad, stap voor stap
Noteer elk bedrag dat erin gaat of eruit komt
Eén rij per storting of opname, met de datum. Houdt u de cash van de portefeuille niet apart bij, dan telt elke aankoop als geld dat binnenkomt en elke verkoop die u niet herbelegt als geld dat eruit gaat.
Schrijf de waarde vóór elke beweging op
Dat is het gegeven dat het TWR nodig heeft. U vindt het op het overzicht van uw broker van die dag; noteert u het niet meteen, dan is het later moeilijk terug te vinden.
Bereken het geldgewogen rendement met IR.SCHEMA
Zet de huidige waarde als positief getal in de laatste rij en typ =IR.SCHEMA(kasstromen;data). Het resultaat is al een jaarcijfer.
Koppel de deelperiodes voor het TWR
Bereken het rendement van elke deelperiode, vermenigvuldig alle waarden (1 + rendement van de deelperiode) met elkaar en trek er aan het eind 1 van af.
Waar Excel tekortschiet
Met een kleine portefeuille en één broker werkt het blad. Het lastige is het bijhouden: koersen met de hand bijwerken, elk dividend en elke kostenpost noteren, wat in dollars staat omrekenen tegen de wisselkoers van elke dag en de overzichten van verschillende brokers samenvoegen, elk in een eigen formaat.
Het TWR lijdt er het meest onder, want dat vraagt de exacte waarde van de portefeuille op de dag van elke beweging, een cijfer dat bijna niemand bij de hand heeft als hij het toen niet heeft opgeschreven.
Wat u kunt onthouden
Verplaatst u nooit geld, dan volstaat het eenvoudige rendement. Doet u stortingen of opnames, gebruik dan IR.SCHEMA om te weten wat uw geld verdiende, en koppel deelperiodes tot het TWR als u zich met een index wilt vergelijken.
Houdt u het blad liever niet zelf bij? In MyPortfolio kunt u het overzicht van uw broker of uw eigen Excel importeren, en ook CSV, PDF of schermafbeeldingen: wij berekenen het geldgewogen rendement en het TWR voor u, met actuele koersen.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik het rendement van mijn portefeuille in Excel?
Als u geen geld hebt verplaatst, met =(B2-B1)/B1, met de inleg in B1 en de huidige waarde in B2. Hebt u gestort of opgenomen, gebruik dan IR.SCHEMA voor het geldgewogen rendement en koppel deelperiodes voor het TWR.
Hoe bereken ik het rendement als ik bijstort?
Noteer elke storting met de datum als negatief getal, zet de huidige waarde van de portefeuille als positief getal in de laatste rij en typ =IR.SCHEMA(bewegingen;data). Zo telt elke euro alleen mee voor de tijd dat hij belegd was.
Wat is het verschil tussen IR en IR.SCHEMA?
De functie IR gaat ervan uit dat alle periodes even lang zijn. IR.SCHEMA kan bewegingen op onregelmatige data aan, zoals in een echte portefeuille, en is dus de functie die u nodig hebt.
Geeft IR.SCHEMA een jaarrendement?
Ja. IR.SCHEMA geeft altijd een rendement per jaar, of uw bewegingen nu een paar maanden of meerdere jaren beslaan. In het voorbeeld uit het artikel is dat 12,1% per jaar.
Kan ik het TWR in Excel berekenen?
Ja, maar u hebt de waarde van de portefeuille vlak vóór elke beweging nodig. Bereken het rendement van elke deelperiode, vermenigvuldig alle (1 + rendement van de deelperiode) met elkaar en trek er aan het eind 1 van af.