Risico · 4 van 4
De kwaliteitsscore van je portefeuille: wat hij meet en hoe hij wordt berekend
Bovenaan elke portefeuille staat naast het rendement een ‘Kwaliteit’ met een score van 0 tot 100. Die zegt niet hoeveel je hebt verdiend, maar hoe: of dat rendement je veel schrikmomenten heeft gekost of weinig. Hier lees je precies welke gegevens de score gebruikt, hoe zwaar elk gegeven weegt en hoe je de jouwe leest.
8 min leestijd
In het kort
- De kwaliteitsscore geeft van 0 tot 100 aan hoe een portefeuille zijn rendement heeft behaald: tot 65 punten komen uit de sortino ratio en tot 35 uit de maximale daling.
- De sortino ratio meet wat de portefeuille boven 2% per jaar verdient per eenheid neerwaarts risico; de maximale daling kost niets tot 10% en alles vanaf 50%.
- Van 70 tot 100 is een hoge score, van 40 tot 69 gemiddeld en van 0 tot 39 laag; een geldmarktfonds haalt ongeveer 50 en de MSCI World over de laatste vijf jaar ongeveer 60.
- De score van je portefeuille kijkt naar de laatste 12 maanden en schuift bij minder dan een jaar geschiedenis op richting 50.
Wat de kwaliteitsscore is
De kwaliteitsscore vat in één getal van 0 tot 100 samen hoe je portefeuille zich heeft gedragen. Hij concurreert niet met het rendement, hij vult het aan: twee portefeuilles die evenveel verdienen, kunnen dat op heel verschillende manieren hebben gedaan, de ene bijna zonder schokken en de andere met dalingen waarvan je wakker ligt.
Hij bestaat uit twee ingrediënten en verder niets. De sortino ratio weegt 65%: tot 65 punten voor wat je verdient in ruil voor het neerwaartse risico. De maximale daling (de drawdown) weegt 35%: tot 35 punten die je kwijtraakt naarmate de ergste dip dieper was.
Je leest het resultaat per zone: van 70 tot 100 is een hoge score (groene stip), van 40 tot 69 gemiddeld (oranje) en van 0 tot 39 laag (rood).
De sortino ratio: wat je verdient per schrikmoment (65 punten)
De sortino ratio is familie van de sharpe ratio: ook hij deelt wat je verdient door het risico dat je loopt. Het verschil is dat alleen de slechte dagen als risico tellen. Als je portefeuille hard stijgt, schrik je daar niet van, dus dat wordt niet afgestraft.
Wat je verdient, wordt gemeten boven 2% per jaar, ongeveer wat een geldmarktfonds in euro oplevert. Komt je portefeuille niet boven die lat, dan heeft hij je niets opgeleverd voor het risico. En slechte dagen zijn de dagen waarop hij daaronder blijft.
Er geldt een ondergrens voor het risico: er wordt nooit met minder dan 2% neerwaartse schommeling per jaar gerekend. Zonder die grens zou een portefeuille die bijna niet beweegt door bijna nul delen en een torenhoge score krijgen die hij niet verdient.
De sortino ratio wordt met de tabel hieronder omgezet in punten. Verdient de portefeuille minder dan die 2%, dan wordt de sortino ratio negatief en levert dit deel minder dan 13 punten op; bij een sortino ratio van −1 of slechter helemaal geen.
| Sortino ratio per jaar | Punten (van 65) |
|---|---|
| −1 of lager | 0 |
| 0 | 13 |
| 1 | 36 |
| 2 | 52 |
| 3 | 62 |
| 4 of hoger | 65 |
De maximale daling: de ergste dip (35 punten)
De maximale daling is hoe ver je portefeuille is gezakt van een top tot het laagste punt dat daarna kwam. Het is het moment waarop het het moeilijkst is om niet te verkopen.
Een daling tot 10% kost niets: dat is het normale op en neer van elke portefeuille met aandelen. Daarboven kost elk procentpunt daling punten, in een rechte lijn, tot een daling van 50% of meer alle 35 punten kost.
Ze wordt gemeten op het rendement van de portefeuille (TWR) en niet op de waarde in euro. Zo telt geld opnemen niet als daling en verbergt geld storten geen echte daling.
| Maximale daling | Punten (van 35) |
|---|---|
| 10% of minder | 35 |
| 20% | 26 |
| 30% | 18 |
| 40% | 9 |
| 50% of meer | 0 |
Naar welke periode je score kijkt
De score bovenaan je portefeuille wordt berekend met het rendement van elke dag van de laatste 12 maanden. Het is een momentopname van het laatste jaar, niet van de hele geschiedenis van de portefeuille.
Er is een minimum aan beweging nodig: als de waarde van de portefeuille in die 12 maanden op minder dan 10 dagen is veranderd (bijvoorbeeld omdat bijna alles cash is), is er geen score.
Bij minder dan een jaar geschiedenis schuift de score op richting 50, naar verhouding van wat er nog ontbreekt tot een volledig jaar aan beursdagen. Na een half jaar bijvoorbeeld blijft een portefeuille die met een volledig jaar 80 zou halen, steken op 65. Een paar rustige weken bewijzen niet dat een portefeuille goed wordt beheerd.
In competities en toernooien gebruikt de score dezelfde formule, maar over de looptijd van de competitie en zonder op te schuiven richting 50.
Hoe je je score leest
Kijk eerst naar de zone, dan naar het getal
Van 70 tot 100 is hoog, van 40 tot 69 gemiddeld en van 0 tot 39 laag. Tussen een 62 en een 64 zit geen verschil dat ertoe doet; tussen een 45 en een 80 wel.
Vergelijk hem met de referenties
Een geldmarktfonds haalt ongeveer 50 en de MSCI World ongeveer 60 over vijf jaar met een slecht jaar erin. Zit je portefeuille daarboven, dan heb je je rendement behaald met minder schrikmomenten dan de wereldmarkt.
Open de details om te zien wat de doorslag geeft
Als je met de muis over de score gaat of erop tikt, zie je de sortino ratio en de maximale daling. Een lage sortino ratio betekent dat het risico je weinig heeft opgeleverd; een grote daling, dat het slechtste moment zwaar was.
Beoordeel een nieuwe portefeuille niet op zijn score
Bij minder dan een jaar geschiedenis schuift de score nog op richting 50. Wacht een volledig jaar af voordat je conclusies trekt.
| Referentie | Score bij benadering |
|---|---|
| Geldmarktfonds in euro | 50 |
| MSCI World, laatste vijf jaar (met 2022) | 60 |
| MSCI World, zijn beste recente jaar | 90 |
Wat de score niet zegt
De score kijkt terug: hij vat samen hoe de portefeuille zich heeft gedragen, niet hoe hij zich zal gedragen. Een rustig jaar kan hem omhoog duwen zonder dat de portefeuille minder riskant is dan eerst.
Hij meet ook niet de spreiding of de kosten, en zegt niet of de portefeuille bij je doelen past. En hij vervangt het rendement niet: kijk eerst hoeveel je verdient en gebruik daarna de score om te zien tegen welke prijs.
In MyPortfolio berekenen we hem automatisch voor elke portefeuille, op basis van de dagelijkse geschiedenis, zodat je niet alleen vergelijkt hoeveel je portefeuilles verdienen, maar ook hoe ze dat doen.
Veelgestelde vragen
Welke gegevens bepalen de kwaliteitsscore van een portefeuille?
Twee: de sortino ratio van de portefeuille, goed voor maximaal 65 punten, en de maximale daling (drawdown), goed voor maximaal 35. Beide worden berekend met het rendement van elke dag van de laatste 12 maanden.
Wat is een goede kwaliteitsscore?
Van 70 tot 100 is een hoge score. Ter vergelijking: een geldmarktfonds in euro haalt ongeveer 50 en de MSCI World over de laatste vijf jaar, 2022 inbegrepen, ongeveer 60.
Waarom heeft mijn nieuwe portefeuille een score van rond de 50?
Omdat de score bij minder dan een jaar geschiedenis naar 50 opschuift, naar verhouding van wat er nog ontbreekt. Een paar rustige weken zeggen nog niet of een portefeuille goed wordt beheerd.
Telt het aantal dagen in de plus mee?
Nee. De score kijkt alleen naar de sortino ratio en de maximale daling. Een portefeuille kan op weinig dagen stijgen en daarop veel verdienen, of bijna elke dag een beetje stijgen en op één dag instorten.
Veranderen stortingen en opnames de score?
Nee. De score wordt berekend met het rendement van de portefeuille (TWR), dat niet beweegt als je geld stort of opneemt. Een opname telt dus niet als daling, en een storting verbergt geen echte daling.